Een afgetrapte schoen meenemen naar een mud run klinkt praktisch en financieel verstandig, maar het is een garantie voor een moeizame race. Hardloopschoenen voor de weg hebben een relatief vlakke zool die is ontworpen om maximale wrijving te bieden op droog en nat asfalt. Zodra je met dit vlakke profiel een modderveld in stapt, of een spekgladde houten quarter pipe (de bekende schans) op moet rennen, heb je nul komma nul grip en sta je letterlijk stil.
Het zachte schuim en het textiel van deze schoenen zuigen zich bovendien razendsnel vol met vocht en modder. Omdat het materiaal hier niet op berekend is, weegt je schoen na de eerste waterbak ineens een kilo per stuk. Lees, voor je aan een dergelijk evenement begint en je inschrijft, ook altijd even onze algemene tips voor het meedoen met hardloopwedstrijden, zodat je fysiek en mentaal goed voorbereid aan de start verschijnt.
Als wegschoenen afvallen, is de volgende logische stap vaak de trailschoen. Voor veel instap-runs kom je met een allround trailschoen inderdaad al een heel eind. Toch is er een wezenlijk verschil tussen trailrunning voor beginners (waarbij je voornamelijk op zandpaden en in het bos loopt) en specifieke Obstacle Course Racing (OCR). Bij een trailrun is de ondergrond wisselend en loop je vaak urenlang achter elkaar; hierbij zijn comfort en demping in de zool erg belangrijk.
Een obstakelrun is daarentegen een flink stuk onvoorspelbaarder. Je waadt door sloten, je moet omhoog klimmen in ruwe touwen en landt na een sprong over een muur vaak hard op de grond. Een specifieke mud run- of OCR-schoen levert daarom bewust wat demping en comfort in. In ruil daarvoor krijg je een onverwoestbaar materiaal, maximale waterafvoer en zeer agressieve, lange noppen onder de zool.
Als er één advies is dat je uit deze gids moet onthouden, laat het dan deze zijn: koop voor een mud run nooit waterdichte schoenen. Het klinkt enorm verleidelijk om met droge voeten te beginnen en dus te zoeken naar schoenen met een Gore-Tex (GTX) membraan. In de praktijk pakt dit echter helemaal verkeerd uit.
Bij een obstakelrun loop je honderd procent zeker door waterbakken of moddersloten die tot je knieën of zelfs je middel komen. Het water stroomt dus simpelweg via de bovenkant, langs je enkels, je schoenen in. Heb je op dat moment een waterdichte schoen aan, dan doet dat ademende membraan exact waar het voor gemaakt is: het laat de vloeistof niet naar buiten. Je schoen verandert hierdoor in een volledig afgesloten emmer die het modderwater vasthoudt tot je de finish passeert. In plaats daarvan heb je een schoen nodig die zo snel mogelijk leegloopt, een concept dat we waterafvoer (drainage) noemen. Hoe je dit combineert met de juiste noppen, bespreken we nu.
Als je een specifieke OCR- of mud run-schoen omdraait, zie je direct waar het bij deze sport om draait. De buitenzool is je enige houvast in de strijd tegen de zwaartekracht. Waar een standaardschoen een relatief vlak oppervlak heeft, is de onderkant van dit type schoen uitgerust met agressieve uitsteeksels, ook wel noppen of lugs genoemd. Bij de aankoop let je specifiek op de lengte, de plaatsing en het materiaal van dit profiel.
Voor een standaard trailrun in een zanderig bos is een noppenlengte van 3 tot 4 millimeter vaak voldoende. Sta je echter aan de start van een modderige obstakelrun, dan heb je aanzienlijk grover geschut nodig. Voor het zware werk zoek je naar een schoen met noppen van minimaal 6 tot maximaal 8 millimeter lang. Deze fungeren als letterlijke klauwen die zich diep in de zachte klei en blubber boren, zodat je kracht kunt zetten zonder direct naar achteren te glijden op een helling.
Lange noppen alleen zijn niet de magische oplossing. Sterker nog, als die lange noppen te dicht op elkaar staan, loop je binnen honderd meter alsnog tegen een groot probleem aan. De dikke klei perst zich dan muurvast tussen de groeven, waardoor de onderkant van je schoen alsnog in een platte, loodzware en spekgladde modderklomp verandert.
Kijk daarom altijd of de fabrikant spreekt over een 'zelflossend' profiel, of controleer de ruimte tussen de noppen met je eigen ogen. Bij een goede mud run-schoen staan de noppen ver uit elkaar. Zodra de zool buigt tijdens de afzet van je voet, valt de modder er door de ruime tussenruimtes vanzelf weer uit, zodat je bij de volgende landing weer profiteert van maximale grip.
Tijdens een obstakelrun kom je niet alleen modder tegen. Je moet ook regelmatig over natte, houten schotten klimmen, een steile metalen container op rennen of de bekende quarter pipe (de schuine half-pipe wand) overwinnen. Harde rubbersoorten – die op asfaltschoenen worden gebruikt omdat ze zo langzaam slijten – zijn op nat hout levensgevaarlijk en spekglad.
Merken die gespecialiseerd zijn in deze sport, zoals Inov-8, VJ Sport of Salomon, maken daarom gebruik van een veel zachter, 'plakkerig' soort rubber (zoals butylrubber of gepatenteerde compounds zoals Graphene-Grip). Dit zachte rubber drukt zich enigszins in de ondergrond en plakt als het ware vast aan gladde obstakels. Het nadeel? Dit zachte rubber slijt zeer snel als je er lange stukken mee over droog asfalt rent. Bewaar deze schoenen dus echt voor het onverharde werk.
Goed materiaal onder je voeten geeft je vertrouwen, maar vergeet niet dat grip op de houten wand slechts het halve werk is. Je zult jezelf uiteindelijk ook over de rand moeten trekken. Heb je naast je looptrainingen nog wat extra kracht nodig voor het bovenlichaam? Ontdek dan welke fitness oefeningen goed zijn voor hardlopers en hoe je die kracht effectief inzet tijdens een obstakelrun.
De onderkant van je schoen zorgt ervoor dat je niet uitglijdt, maar bij een obstakelrun krijgt de rest van je voet het minstens zo zwaar te verduren. Je schraapt langs ruwe houten wanden, kruipt door nauwe buizen en stoot je voeten onder de modder tegen ongeziene stenen. Het materiaal rondom je voet, het zogenaamde bovenwerk, moet daarom een stuk robuuster zijn dan de dunne, luchtige stofjes van een standaard hardloopschoen op de weg.
Zoals we al bespraken, is water buitensluiten bij een mud run onbegonnen werk. Omdat je gegarandeerd tot je middel het water in moet, draait het ontwerp van het bovenwerk volledig om drainage (waterafvoer). Zodra je uit een modderbak klimt, moet de schoen zich zo snel mogelijk weer ontdoen van al dat extra gewicht.
Specifieke OCR-schoenen maken daarom geen gebruik van dikke, zachte voeringen (die werken als een spons), maar van weefsels zoals stug nylon gaas of ballistisch materiaal dat van nature geen vocht opneemt. Sommige topmodellen gaan hierin nog een stap verder en hebben letterlijke gaatjes of 'drainagepoorten' in de zijkant of zool. Bij elke stap die je zet, wordt het water via deze kanalen met kracht naar buiten gepompt. Zo voelen je voeten binnen honderd meter na een sloot weer relatief licht aan.
Een van de meest iconische – en beruchte – obstakels in het zwaardere circuit is de rope climb, oftewel het touwklimmen. Om zonder totaal verzuurde armen de bel bovenin aan te tikken, gebruik je je voeten. De meest efficiënte techniek hiervoor is de 'J-hook', waarbij je het touw stevig vastklemt over je wreef en onder de voetboog door.
Doe je dit met een gewone hardloopschoen of trailschoen, dan is de kans groot dat je de schoen in één keer afschrijft. Het zachte dempingsschuim (EVA) in de zool brandt en schuurt namelijk direct weg door de wrijving van het ruwe touw, zeker als je snel naar beneden glijdt. Echte OCR-schoenen hebben daarom een extra harde beschermlaag in de voetboog, vaak gemaakt van onverwoestbaar rubber of materialen zoals Kevlar, en uitgerust met extra 'tandjes'. Dit beschermt niet alleen de schoen tegen slijtage, maar zorgt er ook voor dat je als het ware vastbijt in het touw en niet naar beneden zakt.
Omdat het water bij een mud run bijna altijd troebel is, zie je simpelweg niet waar je je voeten neerzet. Een scherpe steen, een verborgen boomwortel of de onderkant van een houten schot kunnen behoorlijk wat schade aanrichten. Om gekneusde of gebroken tenen te voorkomen, is de voorkant van een goede schoen voorzien van een stevige stootneus, ook wel een toe bumper genoemd. Dit is een verdikte rubberen rand die de eerste klap opvangt als je per ongeluk ergens tegenaan schopt.
Daarnaast hebben veel van deze schoenen een flexibele, maar harde plastic plaat in de zool verwerkt: een zogenaamde rock plate. Deze plaat voorkomt dat scherpe stenen en uitsteeksels door de zool heen in je voetzool prikken wanneer je er met je volle gewicht op landt.
Al deze bescherming, in combinatie met het constante vocht en het fijne zand dat overal tussen kruipt, verhoogt wel de kans op flinke wrijving. Schuurplekken en blaren liggen constant op de loer. Zorg er daarom voor dat je niet alleen je voeten, maar je hele uitrusting hierop afstemt. Bekijk onze praktische tips over zo voorkom je dat je gaat schuren tijdens het hardlopen, zodat je zonder pijnlijke verrassingen de finishlijn haalt.
Je weet inmiddels precies hoe de ideale zool en het robuuste bovenwerk van een mud run schoen eruitzien. Tijd om concreet te worden. Welke doos moet je in de hardloopwinkel uit het schap trekken? En als je de juiste schoen hebt gevonden, hoe zorg je er dan voor dat deze perfect blijft zitten en je blaarvrij de finish haalt?
De markt voor specifieke OCR-schoenen wordt gedomineerd door een paar merken die zich volledig hebben toegelegd op modder en grip. Elk merk hanteert een eigen filosofie, wat resulteert in duidelijke sterktes en zwaktes.
Bij het passen van een normale hardloopschoen wordt vaak geadviseerd om een duimbreedte ruimte over te houden bij de tenen. Bij een modderrace gelden echter andere spelregels. Zodra je in een modderbak springt en je voet probeert op te tillen, creëert de dikke klei een enorm sterk zuignap-effect. Is je schoen ook maar een fractie te ruim rondom je hiel of je wreef? Dan blijft de schoen gegarandeerd in de blubber achter, terwijl jij er met je sok uitstapt.
Een goede OCR-schoen moet direct uit de doos als een strakke sok om je middenvoet en hiel sluiten. Je hiel mag absoluut niet slippen als je op je tenen gaat staan. Aan de voorkant heb je uiteraard wel nog een heel klein beetje bewegingsvrijheid nodig, zodat je tenen niet blauw worden als je een steile heuvel af rent.
Tijdens de race tijger je onder prikkeldraad door en sleep je je voeten door takkenbossen. Standaard veters die los wapperen, blijven overal achter haken of gaan los in het water. Veel specifieke schoenen (zoals die van Salomon) hebben een vetersysteem waarbij je het uiteinde kunt wegstoppen in een klein zakje op de tong (een lace pocket). Heeft jouw schoen gewone veters? Leg er dan altijd een stevige dubbele knoop in en frommel de lusjes diep weg onder de gekruiste veters op je wreef.
Daarnaast is de juiste sok het halve werk. De absolute doodzonde bij een mud run is het dragen van katoenen sportsokken. Katoen zuigt zich direct vol met water, gaat kreukelen en droogt niet meer op. De combinatie van nat, dubbelgevouwen katoen en modderzand zorgt gegarandeerd voor blaren. Investeer in naadloze, synthetische sokken of sokken van merinowol, die vocht direct afstoten. Raadpleeg hiervoor zeker onze gids over de juiste hardloopsokken voor een comfortabele run.
Na de finish is de euforie groot, maar je schoenen zijn veranderd in onherkenbare klompen klei. Gooi ze uit gemak nooit in de wasmachine! De hitte en het wasmiddel lossen de lijmlagen van de zool op, waardoor je schoen letterlijk uit elkaar valt. Ook het drogen op of onder de verwarming is funest; hierdoor droogt het zachte rubber uit en gaat het barsten.
De enige juiste methode is je schoenen direct na de run afspoelen. Gebruik de tuinslang of de douche met lauw water en een zachte borstel om de modder te verwijderen. Haal de binnenzooltjes eruit en spoel ook de binnenkant goed door. Prop de schoenen vervolgens vol met oude kranten om het vocht op te nemen en laat ze drogen bij kamertemperatuur (vervang de kranten tussendoor een paar keer). Zo is je materiaal snel weer in topconditie voor je volgende modderige uitdaging!
